Jak już omówione zostało w rozdziale o klimacie, życie roślin zależne jest w zupełności od wody, z której mogą korzystać w czasie swego rozwoju. Woda decyduje ,o wysokości i jakości plonów, toteż zaopatrzenie warzyw w dostateczną jej ilość jest nieodzownym warunkiem dobrych wyników uprawy. W związku z tym każde gospodarstwo, nastawione na produkcję warzyw, musi dążyć do zaopatrzenia się w różne narzędzia urządzenia i aparaty, służące do nawadniania.Poza uprawami atmosferycznymi warzywa korzystają w uprawie, zwłaszcza w uprawie pod szkłem, z wody dostarczanej im przez podlewanie, spryskiwanie, względnie zastosowanie urządzeń nawadniających. Nawadniając należy pamiętać o tym, że częścią rośliny pobierającą wodę są korzenie i że wobec tego powinno się podlewać odpowiednio obficie tj, tak, by woda przesiąknęła do głębokości ich zasięgu. Podlewanie przy użyciu konewek jest zabiegiem bardzo pracochłonnym, dlatego w miarę możności konewkę należy zastąpić wężem gumowym. Nawet znaczne powierzchnie uprawne mogą być podlane przy pomocy węża, pod warunkiem dobrego rozprowadzenia instalacji wodociągowych, oraz [czytaj dalej]
W szklarniach stwarza się roślinom odpowiedniejsze, gdyż bardziej zbliżone do normalnych warunki wegetacji, aniżeli w ograniczonej przestrzeni skrzyni inspektowej. Przy uprawie w szklarni nie jesteśmy również tak zależni od warunków zewnętrznych, jak i przy uprawie w inspektach, gdzie wykonanie każdej czynności związane jest z koniecznością podniesienia lub zdjęcia okna inspektowego (pielenie, pikowanie, podlewanie, sadzenie), co często, ze względu na panujące warunki atmosferyczne jest nie wskazane, lub wręcz niemożliwe. Poza tym jest uprawa w szklarni, przy nie tak ograniczonej jak w inspektach przestrzeni, mniej drobiazgową i kłopotliwą. Toteż w gospodarstwach ogrodniczych szklarnie do uprawy warzyw znajdują coraz większe zastosowanie. Jednak nie w (każdym wypadku inspekt może być zastąpiony szklarnią; przy szeregu upraw inspekty i szklarnie wzajemnie się uzupełniają. Gospodarstwa rozporządzające większą ilością okien inspektowych powinny w każdym razie dążyć do po siadania przynajmniej jednej szklarni — mnożarki — dla wykonywania wszelkich wysiewów i ewentualnie pikowań, co pozwoli na późniejsze założenie inspektów, [czytaj dalej]
Zakładanie inspektów obejmuje prace przygotowawcze oraz właściwe zakładanie skrzyń. Do prac przygotowawczych, poza rozplanowaniem terenu, przeprowadzeniem dróg, rozmieszczeniem basenów, zabezpieczeniem sobie odpowiednich ilości nawozu, liści i ziemi inspektowej, wyremontowaniem skrzyń i okien, przygotowaniem mat, wietrzników, cienników itp. należą: a) zabezpieczenie terenu, na którym zamierzamy założyć skrzynie na- powierzchniowe przed zbyt głębokim zamarznięciem. W tym celu przykrywamy w jesieni cały teren, po lekkim przemarznięciu ziemi, słomą, liśćmi, nawozem słomiastym, łętami itp.; b) zabezpieczenie stałych skrzyń napowierzchniowych i zagłębionych przed zbytnim zamarznięciem przez przykrycie ziemi wewnątrz skrzyni, po lekkim jej przemarznięciu, w sposób podany powyżej. Pora zakładania inspektów zależy od tego jak zamierzamy je zagospodarować i wykorzystać, Najwcześniejsze inspekty ciepłe — skrzynie jednostronne napowierzchniowe i zagłębione — zakładać możemy już w styczniu (wcześniejszy termin bywa rzadko stosowany). Pod koniec lutego zaczynamy zakładać belgijki, a od połowy marca możemy rozpocząć [czytaj dalej]
Do kompletu; urządzeń inspektowych należą jeszcze cieniówiki i wietrzniki. Cieniówki, o wymiarach odpowiadających ściśle wymiarom okna inspektowego, sporządza się z cieniutkich listewek drewnianych połączonych ażurowo sznurkiem lub cienkim drutem, co pozwala na zwijanie ich, a tym samym łatwiejsze manipulowanie nimi oraz łatwiejsze, bo wymagające mniej miejsca w magazynie, przechowywanie .Do cieniowania używa się poza właściwymi cieniówkami szarego płótna, cienkich desek, luźno szytych sznurem lub cienkim drutem mat trzcinowych lub ma: wilklinowych itp. W braku jakichkolwiek cieniówek można też cieniować przyprószając okna inspektowe piaskiem, ziemią, narzucając drobne gałązki iub spryskując rozpuszczoną w wodzie kredą szlamowaną z do datkiem niewielkiej ilości zielonej farby. Ten ostatni sposób ;est o tyle kłopotliwy, że wymaga mycia okien ilekroć cieniowanie staje się zbędne. Wietrzniki do wietrzenia inspektów ilustruje ryc. 42. Zamiast wietrz- ników można używać doniczki lub połówki cegieł, przy pomocy których unosimy okna. Wybór miejsca pod inspekty i rozmieszczenie skrzyń Teren przeznaczony pod inspekty powinien być [czytaj dalej]
Jako materiał do wyrobu mat służy prosta, długa słoma żytnia, najlepiej cepówka, grubszy sznur na osnowę oraz sznur cieńszy, którym się matę szyje (wiąże). Do szycia może być użyty t. zw, sznur manila, znacznie tańszy, a wykazujący, o ile jest przepojony lnianym pokostem, dostateczną trwałość. Maty szyje się na prostych ramach z drzewa, o szerokości równej szerokości maty — czyli 120 cm. Wysokość ramy winna być o 10 cm dłuższa niż długość maty, czyli winna wynosić 200 cm (długość maty 190 cm), W obydwa krótsze boki ramy wbija się w równych od siebie odstępach po trzy do czterech gwoździ, do połowy ich długości. Do gwoździ tych przywiązujemy sznur grubszy, który stanowić będzie osnowę. Jeżeli słoma jest długa wystarczą trzy sznury osnowy; przy słomie krótkiej wskazane jest dać cztery, a nawet pięć sznurów pionowych. Szyjemy matę na ramie opartej o ścianę prawie pionowo. Zakładając osnowę przywiązujemy sznur (z pozostawieniem 15 cm’owego końca) do przeciągamy sznur do gwoździa znajdującego się nad nim na przeciwległym górnym boku ramy, około którego raz go owijamy, po uprzednim silnym [czytaj dalej]
Przy uprawie warzyw w inspektach i w szklarniach, oraz dla przygotowania rozsady w skrzynkach, miskach i doniczkach, posługujemy się ziemią specjalnie na ten cel przygotowaną. Ziemia ta powinna się odznaczać doskonałymi, właściwościami fizycznymi (przepuszczalna, pulchna, przewiewna, ciepła), zawierać łatwo przyswajalne składniki pokarmowe, oraz być wolną od szkodliwych zarodników grzybów, bakterii chorobotwórczych, roślinnych szkodników zwierzęcych, nasion chwastów, perzu itp. Ziemią odpowiednią dla przyspieszonej uprawy prawie wszystkich warzyw jest mieszanka ziemi gnojowej, kompostu, gruboziarnistego piasku rzecznego, zwietrzałej gliny i torfu ogrodniczego. Wszystkie części składowe tej mieszanki, a więc obornik i kompost, muszą być zupełnie rozłożone. Dobrą ziemię gnojową otrzymujemy kompostując w jesieni obornik z pod inspektów razem z krótkosłomiastym krowieńcem. Przy dobrym pielęgnowaniu pryzmy kompostowej, po półtora do dwóch latach mamy gotową do użycia ziemię gnojową. Stosunek, w jakim mieszamy wszystkie części składowe ziemi inspektowej, zależy od wymagań glebowych roślin ,które zamierzamy uprawiać, Dla [czytaj dalej]
Na pierwsze miejsce wysuwa się jako materiał zastępczy dla nawozu t. zw. sztuczny obornik. Obornik ten przyrządzamy wprost w skrzyni inspektowej jednym z następujących sposobów: a) do uprzednio ustawionych skrzyń inspektowych sypie się partiami sieczkę ze słomy, ciętą na kawałki ca 5 do 7 cm długości. Każde 10 kg sieczki przesypuje się azotniakiem w ilości 0,2 kg i zlewa 10 Itr. gorącej wody. W miarę sypania i zlewania sieczki należy ją silnie udeptywać, przy czym robota winna postępować szybko i sprawnie, by zlewana wrzącą wodą sieczka jak najmniej ostygła. Po napełnieniu skrzyni po brzegi przykrywamy ją oknami i matami i robimy w ten sam sposób obkłady, które okrywamy liśćmi lub starymi matami, żeby wiatr nie rozniósł sieczki. Na trzeci dzień temperatura sieczki w inspektach powinna się podnieść do +15° C. Zrzucamy wtedy okna, powtórnie udeptujemy sieczkę i konewką, przez sito, wlewamy jeszcze gorącą wodę w ilości 5 Itr. na każde poprzedleżnie od ich wielkości, różną powierzchnię inspektów, przy zużyciu stosunkowo małej ilości paliwa, U nas zaczynają się dopiero piecyki te pojawiać, a o możności ich [czytaj dalej]
Ciepło, potrzebne roślinom do życia i rozwoju, może być dostarczone warzywom uprawianym w inspektach różnymi sposobami. Słońce, jedyne źródło ciepła przy uprawie warzyw na gruncie, odgrywa przy prowadzeniu inspektów, z wyjątkiem t. zw, inspektów zimnych, tylko dodatkową pod tym względem rolę, zwłaszcza przy uprawach’ najwcześniejszych, Im jednak uprawy późniejsze, tym bardziej ciepło sztuczne uzupełniane jest ciepłem dostarczanym przez promienie słoneczne, przez co koszt ogrzewania inspektów znacznie się zmniejsza. Obornik koński. Najczęściej obecnie jeszcze stosowanym sposobem ogrzewania inspektów jest wykorzystywanie ciepła wytwarzającego się przy procesie rozkładu (fermentacji) materiałów pochodzenia organicznego, a z tych na pierwszym miejscu stoi obornik koński (nawóz stajenny). Jest on też do dnia dzisiejszego podstawą gospodarki inspektowej. Do zakładania inspektów powinno się używać o ile możności obornika świeżego, ,,prosto ze stajni”, gdyż taki nawóz nie stracił jeszcze nic ze !swojej zdolności grzania się, która może być wobec tego w całości wykorzystana dla uprawy. Tam gdzie nie istnieje [czytaj dalej]
Ze względu na stosunkowo wielkie nakłady pieniężne połączone z zaopatrzeniem gospodarstwa w inspekty, urządzenia te powinny być chronione przed przedwczesnym zniszczeniem. Drzewo, przeznaczone do budowy skrzyń, zapuszczamy w tym celu karboliną lub 2% siarczanem miedzi, co chroni je przed butwieniem i próchnieniem, Karbolina, jako szkodliwa dla roślin, musi być stosowana na kilka miesięcy przed użyciem skrzyń pod uprawę, natomiast siarczanem miedzi można impregnować skrzynie tuż przed ich zakładaniem. Ramy okien inspektowych zapuszcza się pokostem, a miejsca wiązania boków ram i prętaków należy przed złożeniem ramy nasycić dobrze karboliną. Poza tym należy pomalować dwukrotnie ramę okna białą farbą olejną, sporządzoną na dobrym lnianym pokoście. Farba olejna konserwuje drzewo, a biały kolor, odbijając promienie światła, przyczynia się do lepszego naświetlenia roślin. Okna nie używane (nawet okna zdejmowane na dzień ze skrzyń) powinny być układane na stosy, nie bezpośrednio na ziemi lecz na podkładzie z cegieł lub innym, przy czym poszczególne okna przekładać należy również cegłami lub kawałkami drzewa. Taki sposób [czytaj dalej]
Ze względu na budowę rozróżniamy: 1. inspekty jednostronne, 2. inspekty dwustronne, czyli tzw. belgijki. Zarówno pierwsze jak i drugie podzielić możemy: a) pod względem materiału użytego do ich budowy na: 1. inspekty drewniane (najczęściej spotykane), 2. „ ziemne (u nas mało stosowane, rozpowszechnione natomiast np. w Holandii), 3. ,, betonowe (wchodzące coraz więcej w użycie, ze względu na swą trwałość), 4. inspekty kombinowane z betonu i drzewa (również wchodzące co raz bardziej w użycie), 5. „ z innych materiałów budowlanych, jak cegła, drzewo-beton. Inspekty jednostronne, Jednostronne skrzynie inspektowe są to ramy prostokątne, zbite z czterech 1V2 calowych desek sosnowych o nierównych wymiarach, Dwa boki dłuższe tworzą długość skrzyń, dwa krótsze — jej szerokość. Długość skrzyni inspektowej jest wielkością zmienną; najczęściej spotykamy się u skrzyń przencSnych z długością odpowiadającą 5-ciu lub 6-ciu oknom inspektowym, u skrzyń stałych natomiast z długością równą długości 15-tu do 20-tu okien inspektowych. Natomiast szerokość skrzyni odpowiadać powinna [czytaj dalej]