Warzywnictwo

Urządzenia nawadniające

admin — Thu, 20 May 2010 11:49:05 +0000

Jak już omówione zostało w rozdziale o klimacie, życie roślin zależne jest w zupełności od wody, z której mogą korzystać w czasie swego rozwoju. Woda decyduje ,o wysokości i jakości plonów, toteż zaopatrzenie warzyw w dostateczną jej ilość jest nieodzownym warunkiem dobrych wyników uprawy. W związku z tym każde gospodarstwo, nastawione na produkcję warzyw, musi dążyć do zaopatrzenia się w różne narzędzia urządzenia i aparaty, służące do nawadniania.Poza uprawami atmosferycznymi warzywa korzystają w uprawie, zwłaszcza w uprawie pod szkłem, z wody dostarczanej im przez podlewanie, spryskiwanie, względnie zastosowanie urządzeń nawadniających.
Nawadniając należy pamiętać o tym, że częścią rośliny pobierającą wodę są korzenie i że wobec tego powinno się podlewać odpowiednio obficie tj, tak, by woda przesiąknęła do głębokości ich zasięgu.
Podlewanie przy użyciu konewek jest zabiegiem bardzo pracochłonnym, dlatego w miarę możności konewkę należy zastąpić wężem gumowym. Nawet znaczne powierzchnie uprawne mogą być podlane przy pomocy węża, pod warunkiem dobrego rozprowadzenia instalacji wodociągowych, oraz przy odpowiedniej ilości i odpowiednim rozmieszczeniu kranów. Węże powinny być zawsze nawijane na specjalne bębny, co znacznie przedłuży ich trwałość i ułatwi ich używanie. Węże zaopatrzone w rozpryskiwacz zastępują zupełnie konewki z sitkami.
Tam gdzie instalacje wodociągowe nie dochodzą, dostarcza się wodę przy pomocy beczkowozów.
Wskazanym bywa czasem by temperatura wody użytej do spryskiwania lub podlewania, była równa temperaturze otoczenia. Do ogrzewania wody branej bezpośrednio z wodociągu służą specjalne piecyki, w których woda, przechodząc przez spiralnie zgięte rury uzyskuje odpowiednią temperaturę.
Tereny zbyt mokre należy przygotować do uprawy warzyw przez zastosowanie urządzeń odwadniających. Należy do nich przede wszystkim drenowanie. Tam gdzie drenowanie nie jest możliwe do przeprowadzenia, należy zastosować rowy otwarte, odciągające nadmiar wody.

Szklarnie dla uprawy warzyw

admin — Thu, 20 May 2010 11:45:21 +0000

W szklarniach stwarza się roślinom odpowiedniejsze, gdyż bardziej zbliżone do normalnych warunki wegetacji, aniżeli w ograniczonej przestrzeni skrzyni inspektowej. Przy uprawie w szklarni nie jesteśmy również tak zależni od warunków zewnętrznych, jak i przy uprawie w inspektach, gdzie wykonanie każdej czynności związane jest z koniecznością podniesienia lub zdjęcia okna inspektowego (pielenie, pikowanie, podlewanie, sadzenie), co często, ze względu na panujące warunki atmosferyczne jest nie wskazane, lub wręcz niemożliwe. Poza tym jest uprawa w szklarni, przy nie tak ograniczonej jak w inspektach przestrzeni, mniej drobiazgową i kłopotliwą. Toteż w gospodarstwach ogrodniczych szklarnie do uprawy warzyw znajdują coraz większe zastosowanie. Jednak nie w (każdym wypadku inspekt może być zastąpiony szklarnią; przy szeregu upraw inspekty i szklarnie wzajemnie się uzupełniają. Gospodarstwa rozporządzające większą ilością okien inspektowych powinny w każdym razie dążyć do po siadania przynajmniej jednej szklarni — mnożarki — dla wykonywania wszelkich wysiewów i ewentualnie pikowań, co pozwoli na późniejsze założenie inspektów, to jest w okresie gdy warunki zewnętrzne nie będą już w takim stopniu utrudniały prawidłowego i terminowego przeprowadzania wszelkich prac.
Mnożarki są z reguły szklarniami o stałej konstrukcji i stałym oszkleniu. Mogą to być szklarnie jednostronne, dobudowane do południowej strony jakiegoś budynku, co wpływa zarówno na niższy koszt budowy, jak i na mniejsze zużycie materiału opałowego .
W gospodarstwach warzywnych spotykamy się ze szklarniami różnego typu i różnej konstrukcji. Zasadniczo rozróżniamy szklarnie pojedyncze i tak zwane bloki, tj, kompleksy, składające się z dwóch lub więcej przytykających do siebie szlarń, w których brak ścian wewnętrznych.
Odnośnie konstrukcji dzielimy szklarnie na szklarnie przenośne (ruchome), szklarnie o stałej konstrukcji i nie stałym !oszkleniu, oraz szklarnie o stałej konstrukcji i stałym oszkleniu.
Szklarnie przenośne są jak gdyby odpowiednikiem skrzyń wędrownych. Zestawiane są one z okien inspektowych, łączonych ze sobą specjalnymi spinaczami, (klamrami). Sposób zestawiania tych szklarń uwidoczniony jest na rycinach 46—52. Jak na rycinach widać, poza zwykłymi oknami inspektowymi, potrzebne są również do budowy tych szklarń specjalne okna przystosowane do wietrzenia. Do budowy bloków przenośnych, prócz okien i spinaczy potrzebne są jeszcze specjalne podpory, ustawione wzdłuż linii zetknięcia się dwóch działów. Szklarnie przenośne z okien inspektowych (bez stałej konstrukcji) są z reguły szklarniami zimnymi. Chcąc w nich rozpocząć uprawę warzyw nieco wcześniej, można zastosować ogrzewanie małymi żelaznymi piecykami różnych systemów i typów, opalanymi bądź tylko w nocy, bądź też przez całą dobę. Prosty i tani typ piecyka, stosowanego za granicą również przy wczesnych uprawach gruntowych w razie spodziewanego przymrozku, uwidoczniony jest na rycinie 140. Dobrze nadają się również do ogrzewania szklarni kociołki używane do ogrzewania inspektów.
Wielką zaletą szklarń przenośnych jest między innymi to, że nie trzeba w nich zmieniać ani dezynfekować ziemi, co roku mogą być bowiem ustawione na innym miejscu.
W tym celu sadzimy warzywa, np. kalafiory, pomidory, o kilka tygodni później niż przy normalnej uprawie gruntowej i prowadzimy na „wolnym powietrzu” do września. We wrześniu, ze zbędnych na inspektach okien inspektowych zestawiamy nad tymi kulturami szklarnię i przedłużamy zbiór pomidorów do października, a przy lekkim ogrzaniu nawet do listopada, zaś zbiór kalafiorów nawet do grudnia. Poza tym mogą być zimne szklarnie wykorzystane dla upraw przyspieszonych, podobnie jak zimne inspekty, oraz dla przechowywania warzyw przez zimę, np. dołowania kapusty brukselskiej, jarmużu itd.
Szklarnie o stałej konstrukcji i nie stałym oszkleniu mogą być również szklarniami pojedynczymi lub blokami. Te drugie są częściej spotykane.
Oszklenie stanowią w tym wypadku okna inspektowe zwykłe lub holenderskie. Niestałość oszklenia pozwala na obsługę dwóch szklarń czy bloków jednym kompletem okien, przenoszonych w czasie jednego sezonu uprawowego w miarę potrzeby z jednej konstrukcji na drugą. Szklarnie
te służą do częściowego przyspieszania warzyw o różnych wymaganiach cieplnych (np. kalafiorów w bloku I, a po tym pomidorów w bloku II). Powyższego typu szklarnie są z reguły ogrzewane, czy to przy pomocy prymitywniej- szego systemu ogrzewania kanałowego lub piecykami, czy też przy pomocy instalacji ogrzewania centralnego. Są to urządzenia bardzo kosztowne, należy więc bezwarunkowo unikać przy nich rozwiązań błędnych, nie racjonalnych, za równo w doborze odpowiedniego typu, jak i w samej konstrukcji, Szklarnie dla upraw warzywnych są z reguły szklarniami bezparapetowymi — warzywa uprawia się w nich bezpośrednio w gruncie. To też teren, na którym szklarnie te ustawiamy, mai zasadnicze znaczenie. Nie może on być podmokły a sama ziemia powinna być możliwie najlepsza, zwłaszcza pod względem właściwości fizycznych.
Na szklarnie stałe składają się: oparta o silny fundament podmurówki z cegły łub betonu nośna konstrukcja żelazna, oszklenie i instalacja ogrzewająca. Zwykle kilka szklarń czy bloków połączonych jest ze sobą budynkiem wiążącym, mieszczącym kotłownię, pracownię, szkładnicę ziemi, ewentl. doniczek, materiałów pomocniczych, sortownię, pakownię, itp.

Zakładanie inspektów

admin — Thu, 20 May 2010 11:42:16 +0000

Zakładanie inspektów obejmuje prace przygotowawcze oraz właściwe zakładanie skrzyń.
Do prac przygotowawczych, poza rozplanowaniem terenu, przeprowadzeniem dróg, rozmieszczeniem basenów, zabezpieczeniem sobie odpowiednich ilości nawozu, liści i ziemi inspektowej, wyremontowaniem skrzyń i okien, przygotowaniem mat, wietrzników, cienników itp. należą:
a)   zabezpieczenie terenu, na którym zamierzamy założyć skrzynie na- powierzchniowe przed zbyt głębokim zamarznięciem. W tym celu przykrywamy w jesieni cały teren, po lekkim przemarznięciu ziemi, słomą, liśćmi, nawozem słomiastym, łętami itp.;
b)   zabezpieczenie stałych skrzyń napowierzchniowych i zagłębionych przed zbytnim zamarznięciem przez przykrycie ziemi wewnątrz skrzyni, po lekkim jej przemarznięciu, w sposób podany powyżej.
Pora zakładania inspektów zależy od tego jak zamierzamy je zagospodarować i wykorzystać, Najwcześniejsze inspekty ciepłe — skrzynie jednostronne napowierzchniowe i zagłębione — zakładać możemy już w styczniu (wcześniejszy termin bywa rzadko stosowany). Pod koniec lutego zaczynamy zakładać belgijki, a od połowy marca możemy rozpocząć zagospodarowywanie inspektów zimnych i skrzyń wędrownych.
Właściwe zakładanie inspektów ciepłych obejmuje:
a)   przygotowanie podkładu grzejnego i obkładów,
b)   nasypanie, przegrzanie i zagrabienie ziemi.
Układanie podkładu grzejnego dla napowierzchniowych skrzyń jednostronnych przenośnych rozpoczynamy od usunięcia z miejsca, na którym ma stanąć skrzynia, przykrycia, którym zabezpieczyliśmy je przed zmarznięciem. Następnie wymierzamy czworobok o 80 cm szerszy i o 80 cm dłuższy niż szerokość i długość skrzyni, względnie rzędu skrzyń, które zamierzamy ustawić. Na czworobok ten nakładamy dobrze przegrzany nawóz, roztrząsając go równomiernie i uklepując każdą warstwę widłami. Podkładu nawozowego nie należy deptać, dlatego układamy go odcinkami. Pracę należy wykonywać szybko, by nawóz zbytnio nie ostygł.
Wysokość podkładu nawozowego zależy od pory zakładania inspektu. Najwcześniejsze, tj. styczniowe skrzynie, zakładamy na warstwie 50—60 centymetrów (w niektórych okolicach Polski, np. na Podkarpaciu nawet do 80 cm), w lutym dajemy około 40 cm, w marcu 30—20 cm, a w kwietniu wystarczyć może nawet 10—15-owa warstwa ciepłego nawozu z wyjątkiem tych wypadków, gdy zakładamy inspekt pod rośliny wymagające bardzo dużo ciepła, np. melony.
Ustawianie skrzyń, — Po nałożeniu nawozu do odpowiedniej wysokości przystępujemy do ustawienia skrzyni na samym środku podkładu nawozowego, Ponieważ wymiary podkładu były większe od wymiaru skrzyni, wystaje on ze wszystkich stron o 40 cm poza zasięg skrzyni. Przy ustawianiu skrzyni powinniśmy się posługiwać libellą, by utrzymać równy zupełnie poziom górnych brzegów boków dłuższych.
Wypełnienie skrzyń nawozem i robienie obkładów. Po ustawieniu skrzyni napełniamy ją po sam wierzch nawozem, po czym omiatamy brzegi skrzyń i poprzeczek i nakrywamy skrzynię oknami. Z kolei przy- stępujemy do zrobienia obkładów. W tym celu podwyższamy 40 cm-owe pasy podkładu
grzejnego.
Robienie podkładu grzejnego przy zakładaniu ciepłych skrzyń stałych zagłębionych — jednostronnych i belgijek. Skrzynie zagłębione ustawiane są nad rowem i przytwierdzone na stałe do ziemi. Przystępując do zakładania tych skrzyń usuwamy przykrycie, którym zabezpieczone było ich dno przed zamarznięciem, a następnie napełniamy skrzynię po górny jej brzeg gorącym nawozem, postępując identycznie tak samo, jak przy zakładaniu skrzyń jednostronnych. Po napełnieniu nawozem skrzynię przykry
wamy oknami, robimy obkłady i narzucamy maty. Inspekty ziemne nie otrzymują obkładów z nawozu, są one zastąpione wałami z ziemi.
Zastosowanie gorącego nawozu przy zakładaniu zimnych skrzyń inspektowych. Zimne, napowierzchniowe skrzynie inspektowe otrzymują tylko obkład z nawozu ciepłego. Poza zrobieniem obkładów, dalsze prace związane z zakładaniem inspektów są takie same również przy skrzyniach zagłębionych i wędrownych i dlatego będę je omawiała wspólnie dla wszystkich tych rodzajów inspektów.
Udeptywanie nawozu. Zależne od stopnia ostudzenia nawozu przy napełnianiu nim skrzyń inspektowych, oraz od panujących warunków atmosferycznych, po paru lub kilku dniach nawóz powinien się ponownie zagrzać. Zagrzanie się nawozu poznajemy po tym, że szyby się zapacają, a po uniesieniu okien wydobywa się z pod nich para. Nie zwlekając też zdejmujemy maty i okna i przystępujemy do udeptania nawozu. Deptać należy równomiernie, raz koło razu, butami bez obcasów, aż podkład na? wozu zrówna się z dolną krawędzią skrzyni. O ile przy udeptywaniu natrafimy na nierówności w podkładzie nawozowym, wyrównujemy je przez dodanie w tych miejscach świeżego nawozu, który również zaraz udeptujemy.
Deptanie ma na celu zmniejszenie dostępu powietrza do głębszych warstw podkładu, a tym samym zahamowanie zbyt gwałtownego grzania się nawozu. Nawóz nie udeptany może się zagrzać do 70° C i wyżej.
Może się zdarzyć, że nawóz w skrzyni przez dłuższy okres czasu — przed udeptaniem — nie chce się zagrzać. Powodem nie grzania się nawozu może być:
a)   nadmierna wilgotność nawozu, którą usuwamy przez zagrzebanie w podkładzie każdego okna po parę silnie rozgrzanych kamieni, lub paru kawałków niegaszonego wapna;
b)   za mała wilgotność nawozu, wtedy pod każde okno wlewamy wiadro wrzątku;
c)   zbyt silne ubicie nawozu, który należy zlużnić;
d)   częściowe spalenie się nawozu jeszcze przed założeniem inspektu (na kupie); takiego nawozu nie należy używać do zakładania skrzyń, musi też być zupełnie lub częściowo wymieniony.
Napełnianie inspektu ziemią. Po udeptaniu nawozu przystępujemy do napełnienia inspektów ziemią inspektową, przed tym jednak dajemy jeszcze na udeptany nawóz warstwę izolacyjną liści. Ilość ziemi jaką dajemy pod każde okno zależy od tego, czy zakładamy inspekt pod siew, czy pod sadzenie. W wypadku pierwszym, warstwa ziemi może być cieńsza, jednak nie mniej niż 15 cm, w wypadku drugim nieco grubsza, nie więcej jednak niż 20—25 cm. Inspekty zimne, zakładane bez podkładu grzejnego, napełniamy tylko taką samą, jak podano powyżej warstwą ziemi inspektowej. Po nasypaniu ziemię wyrównujemy na płasko, nie nadając jej nachylenia jakie ma okno inspektowe. Od powierzchni ziemi do górnego brzegu południowej (niższej) ściany inspektu powinno być ok. 10 cm wolnej przestrzeni. Znaczniejsze obniżenie poziomu ziemi w inspekcie jest błędem, następuje bowiem cieniowanie powierzchni uprawnej przez boki skrzyni i to tym większe, im poziom ziemi jest niżej położony. W miarę podrastania warzyw w inspekcie, rozkładający się stopniowo nawóz powoli opada, a z nim razem i ziemia, przez co przybywa coraz więcej miejsca dla rosnących roślin.
Po nasypaniu ziemi inspekty przykrywamy ponownie oknami i matami na przeciąg jednego lub dwóch dni, aby się ziemia zagrzała. Gdy to nastąpi przekopujemy ziemię, bez naruszenia jednak podkładu grzejnego i wyrównujemy grabiami jej powierzchnię. Następnie kołkiem utłaczamy ziemię wzdłuż wszystkich boków skrzyni, a do powstałego w ten sposób wąskiego rowka ściągamy grabiami wszystkie większe grudki i bryłki, po czym zagrabiamy ostatecznie całą skrzynię, jedno okno po drugim, znacznikiem znaczymy linie pod sadzenie lub rowki pod siew, do których to czynności przystępujemy niezwłocznie.
W skrzyniach wędrownych przekopujemy parę dni przed siewem czy sadzeniem warzyw ziemię i przykrywamy je oknami, żeby się ziemia nieco ogrzała.

Cieniówki i wietrzniki

admin — Thu, 20 May 2010 11:37:57 +0000

Do kompletu; urządzeń inspektowych należą jeszcze cieniówiki i wietrzniki. Cieniówki, o wymiarach odpowiadających ściśle wymiarom okna inspektowego, sporządza się z cieniutkich listewek drewnianych połączonych ażurowo sznurkiem lub cienkim drutem, co pozwala na zwijanie ich, a tym samym łatwiejsze manipulowanie nimi oraz łatwiejsze, bo wymagające mniej miejsca w magazynie, przechowywanie .Do cieniowania używa się poza właściwymi cieniówkami szarego płótna, cienkich desek, luźno szytych sznurem lub cienkim drutem mat trzcinowych lub ma: wilklinowych itp. W braku jakichkolwiek cieniówek można też cieniować przyprószając okna inspektowe piaskiem, ziemią, narzucając drobne gałązki iub spryskując rozpuszczoną w wodzie kredą szlamowaną z do datkiem niewielkiej ilości zielonej farby. Ten ostatni sposób ;est o tyle kłopotliwy, że wymaga mycia okien ilekroć cieniowanie staje się zbędne.
Wietrzniki do wietrzenia inspektów ilustruje ryc. 42. Zamiast wietrz- ników można używać doniczki lub połówki cegieł, przy pomocy których unosimy okna.
Wybór miejsca pod inspekty i rozmieszczenie skrzyń
Teren przeznaczony pod inspekty powinien być osłonięty conajmniej od północy, a wskazanym jest by był również osłonięty od wschodu i zachodu. Osłonę mogą stanowić budynki, mury, zwarte parkany lub żywopłoty z drzew iglastych. Wystarczającą osłoną od północy jest osłona się> gająca do dwóch metrów, od wschodu i zachodu do 1,50 m wysokości. Dla uniknięcia cieniowania należy odsunąć pierwszy rząd skrzyń o 1 do 2 m od osłon. Gleba terenu, na którym zamierzamy założyć inspekty, nie powinna być podmokła, gdyż to uniemożliwia założenie skrzyń zagłębionych,
a i napowierzchniowe, wskutek podmakania nawozu, szybciej tracą ciepło. Tam gdzie zachodzi tego potrzeba teren pod inspekty powinien być odwodniony.
W bliskim sąsiedztwie inspektów należy założyć studnię.
Rozplanowanie terenu jest zależne od jego figury i ilości inspektów, jakie zamierzamy na nim rozmieścić.
Jeżeli posiadamy wielką ilość skrzyń tworzymy osobne kwatery dla skrzyń jednostronnych i osobne dla belgijek. Poszczególne kwatery, obejmujące w sumie od 200 do 400 okien, rozgraniczamy drogami, które służą do przewożenia i składania nawozu, ziemi, do składania mat, okien, wietrz- ników, cieniówek, do ustawienia beczek lub basenów na wodę i gnojówkę. Toteż drogi powiny być odpowiednio szerokie. Obowiązującą zasadą przy rozplanowaniu terenu jest bezwzględna oszczędność miejsca — dobrze osłoniętych terenów nie mamy zwykle w ogrodzie zbyt wiele — jednak przy pełnym uwzględnieniu potrzebnej przy racjonalnej gospodarce swobody ruchu.
Skrzynie jednostronne ustawiamy zawsze bokami dłuższymi w kierunku wschód—zachód, a ścianą wyższą od strony północnej. Przy takim ustawieniu skrzyń, ze względu na nierówność ich boków — od północy 35 cm, od południa 28 cm — okna położone na nich otrzymują lekkie nachylenie ku południowi, czyli wystawę południową. Rośliny uprawiane w inspektach korzystają przy takim ustawieniu skrzyni z najlepszych warunków świetlnych, dlatego też nadają się skrzynie jednostronne na najwcześniejsze uprawy.
Jeżeli ustawiamy skrzynie jednostronne kilku rzędami, zestawiamy w jednym, nieprzerwanym rzędzie nie więcej skrzyń niż na ogółem 20 do 30 okien. Między rzędami dajemy przejścia 40-to cm szerokości. Zestawianie zbyt długich rzędów skrzyń jest nieekonomiczne, utrudnia bowiem robotę i powoduje znaczną stratę czasu przy znoszeniu okien, mat oraz przy obchodzeniu skrzyń w czasie podlewania, wietrzenia i cieniowania.
Skrzynie dwustronne — belgijki — ustawiamy bokami dłuższymi w kierunku północ—południe, przez co okna uzyskują nachylenie z jednej strony ku wschodowi, z drugiej ku zachodowi. Nie są to wystawy tak dobre jak ta, z której korzystają skrzynie jednostronne, ustawiając jednak skrzynie te w kierunku wschód—zachód uzyskalibyśmy wprawdzie z jednej strony wystawę najlepszą, południową, z drugiej natomiast — nie nadającą się w ogóle pod uprawy przyspieszone — wystawę północną.
Belgijki wykorzystujemy dla tego raczej pod uprawy nieco późniejsze, gdyż w miarę zbliżającej się wiosny warunki świetlne są coraz lepsze.
Podobnie jak skrzynie jednostronne ustawiamy belgijki w rzędy nie dłuższe niż 20—30 -okien. Przejścia między rzędami skrzyń pozostawiamy natomiast nieco szersze, a mianowicie 50—60 cm-owe. Otoczona szerszymi drogami kwatera belgijek nie powinna obejmować więcej niż 300—400 okien.
Kwatera, przeznaczona pod skrzynie wędrowne, musi być w całości dokładnie rozmierzona. Dla każdej efektywnej skrzyni należy przeznaczyć powierzchnię odpowiadającą trzykrotnemu jej wymiarowi wraz z przejściami (1-sza, 2-ga i 3-cia uprawa), Rozplanowanie terenu i kierunek wędrówki skrzyń zależy od figury kwatery i rodzaju skrzyń — pojedyncze czy belgijki.
Warzywa uprawiane w skrzyniach wędrownych korzystają z gleby danego terenu, powinno się za tym przeznaczyć na kwatery tych upraw tylko tereny o glebie odpowiedniej dla najwcześniejszych warzyw gruntowych, tj, raczej lekkiej, przepuszczalnej, szybko nagrzewającej się, zasobnej w próchnicę. Nawozić należy intensywnie co roku, koniecznie w jesieni, półrozłożonym obornikiem lub dobrym, zasobnym w składniki pokarmowe kompostem.
Tuż przy kwaterze inspektów powinny się znajdować: pryzmy z ziemią kompostową, wolne place dla gromadzenia lub ewtl. zagrzewania obornika, szopa do przechowywania okien, mat, wietrzników, cienników, doniczek.

Maty

admin — Thu, 20 May 2010 11:36:02 +0000

Jako materiał do wyrobu mat służy prosta, długa słoma żytnia, najlepiej cepówka, grubszy sznur na osnowę oraz sznur cieńszy, którym się matę szyje (wiąże). Do szycia może być użyty t. zw, sznur manila, znacznie tańszy, a wykazujący, o ile jest przepojony lnianym pokostem, dostateczną trwałość.
Maty szyje się na prostych ramach z drzewa, o szerokości równej szerokości maty — czyli 120 cm. Wysokość ramy winna być o 10 cm dłuższa niż długość maty, czyli winna wynosić 200 cm (długość maty 190 cm), W obydwa krótsze boki ramy wbija się w równych od siebie odstępach po trzy do czterech gwoździ, do połowy ich długości. Do gwoździ tych przywiązujemy sznur grubszy, który stanowić będzie osnowę. Jeżeli słoma jest długa wystarczą trzy sznury osnowy; przy słomie krótkiej wskazane jest dać cztery, a nawet pięć sznurów pionowych.
Szyjemy matę na ramie opartej o ścianę prawie pionowo. Zakładając osnowę przywiązujemy sznur (z pozostawieniem 15 cm’owego końca) do przeciągamy sznur do gwoździa znajdującego się nad nim na przeciwległym górnym boku ramy, około którego raz go owijamy, po uprzednim silnym naprężeniu, Z kolei przeciągamy sznur do następnego gwoździa znajdującego się na tym. samym boku ramy i okręciwszy go koło niego przeciągamy do następnego gwoździa przeciwległego (w dolnym boku ramy). W ten sposób naciągamy osnowę między dalszymi parami gwoździ, a do ostatniego przywiązujemy drugi koniec sznura, zostawiwszy znów wolny jego kawałek. Do każdego sznura osnowy, tak zwanej struny, przywiązujemy w dolnym jego końcu, tuż przy ramie, sznur cienki, nawinięty na drewnianą szpulkę, którym- przywiązujemy pęczki słomy do osnowy.
Mata nie powinna być gruba gdyż staje się ciężka, a gdy namoknie trudno wysycha. Nie przylega również ściśle do okna, W razie bardzo silnych mrozów lepiej przykryć okna dwoma matami cienkimi, niż jedną grubą. Dlatego też do szycia mat bierzemy cienkie pęczki słomy, oczyszczone z części połamanych i zmierzwionych, następnie pęczek dzielimy na dwie połowy i składamy je kłosami do środka, a źdźbłami na zewnątrz. Rozciągnąwszy pęczek do szerokości ramy, przykładamy go do niej i przymocowujemy cienkim sznurem do osnowy.
Gdy mata jest już uszyta równamy ją, ścinając ostrymi nożycami, lub ostrą siekierą słomę wystającą poza brzegi dwóch dłuższych boków ramy, następnie przecinamy sznury osnowy pośrodku, między jednym gwoździem a drugim, i wykańczamy matę, związując ze sobą mocno koniec każdego sznura osnowy z tym sznurkiem cienkim, którym wiązaliśmy do danej osnowy słomę. Mata, którą gdy nie jest w użyciu przechowujemy pod dachem, może nam służyć dwa do trzech lat. Do wyrobu jednej maty jednookiennej cztery razy wiązanej potrzeba 9 m grubszego sznura na osnowę, 21 m sznura na wiązanie, oraz około 5 kg słomy.
Zamiast słomy można użyć do wyrobu mat trzcinę. Maty z trzciny nie są wprawdzie tak ciepłe jak maty ze słomy, jednak przy prowadzeniu inspektów późniejszych — marzec, kwiecień — są zupełnie wystarczające, a znacznie od słomianych tańsze.

Ziemia do uprawy warzyw pod szkłem

admin — Thu, 20 May 2010 11:33:23 +0000

Przy uprawie warzyw w inspektach i w szklarniach, oraz dla przygotowania rozsady w skrzynkach, miskach i doniczkach, posługujemy się ziemią specjalnie na ten cel przygotowaną. Ziemia ta powinna się odznaczać doskonałymi, właściwościami fizycznymi (przepuszczalna, pulchna, przewiewna, ciepła), zawierać łatwo przyswajalne składniki pokarmowe, oraz być wolną od szkodliwych zarodników grzybów, bakterii chorobotwórczych, roślinnych szkodników zwierzęcych, nasion chwastów, perzu itp.
Ziemią odpowiednią dla przyspieszonej uprawy prawie wszystkich warzyw jest mieszanka ziemi gnojowej, kompostu, gruboziarnistego piasku
rzecznego, zwietrzałej gliny i torfu ogrodniczego. Wszystkie części składowe tej mieszanki, a więc obornik i kompost, muszą być zupełnie rozłożone.
Dobrą ziemię gnojową otrzymujemy kompostując w jesieni obornik z pod inspektów razem z krótkosłomiastym krowieńcem. Przy dobrym pielęgnowaniu pryzmy kompostowej, po półtora do dwóch latach mamy gotową do użycia ziemię gnojową.
Stosunek, w jakim mieszamy wszystkie części składowe ziemi inspektowej, zależy od wymagań glebowych roślin ,które zamierzamy uprawiać, Dla przewagi warzyw odpowiednią będzie mieszanka sporządzona z trzech części ziemi kompostowej, dwóch części ziemi gnojowej, jednej do dwóch części torfu ogrodniczego, oraz jednej do trzech części piasku. Ziemię tak przygotowaną możemy jeszcze zasilić nawozami pomocniczymi jak: 3 kg odklejonej mączki kostnej, 4—5 kg mączki rogowej, 3—4 kg kalimagnezji na 1 m3 mieszanki.
Przygotowana ziemia powinna być przed użyciem świeżo przesiana w celu usunięcia nierozłożonych jeszcze części kompostu, większych’ brył, kamieni i innych niepotrzebnych domieszek. Przesiewamy po zrobieniu mieszanki, przez co uzyskujemy jeszcze lepsze jej wymieszanie się. Służą do tego sita.

Sztuczny obornik

admin — Thu, 20 May 2010 11:31:52 +0000

Na pierwsze miejsce wysuwa się jako materiał zastępczy dla nawozu t. zw. sztuczny obornik. Obornik ten przyrządzamy wprost w skrzyni inspektowej jednym z następujących sposobów:
a) do uprzednio ustawionych skrzyń inspektowych sypie się partiami sieczkę ze słomy, ciętą na kawałki ca 5 do 7 cm długości. Każde 10 kg sieczki przesypuje się azotniakiem w ilości 0,2 kg i zlewa 10 Itr. gorącej wody. W miarę sypania i zlewania sieczki należy ją silnie udeptywać, przy czym robota winna postępować szybko i sprawnie, by zlewana wrzącą wodą sieczka jak najmniej ostygła. Po napełnieniu skrzyni po brzegi przykrywamy ją oknami i matami i robimy w ten sam sposób obkłady, które okrywamy liśćmi lub starymi matami, żeby wiatr nie rozniósł sieczki. Na trzeci dzień temperatura sieczki w inspektach powinna się podnieść do +15° C. Zrzucamy wtedy okna, powtórnie udeptujemy sieczkę i konewką, przez sito, wlewamy jeszcze gorącą wodę w ilości 5 Itr. na każde poprzedleżnie od ich wielkości, różną powierzchnię inspektów, przy zużyciu stosunkowo małej ilości paliwa,
U nas zaczynają się dopiero piecyki te pojawiać, a o możności ich rozpowszechnienia się stanowić będzie w pierwszym rzędzie ich cena.
Ogrzewanie centralne jako sposób ogrzewania inspektów nabiera coraz większego znaczenia. Wprawdzie koszt założenia instalacji do centralnego ogrzewania jest stosunkowo wysoki, lecz amortyzacja jego rozkłada się na długi okres czasu, a samo ogrzewanie jest stosunkowo tanie, Ogrzewając systemem centralnego ogrzewania można rury, rozprowadzające ogrzaną wodę lub ogrzane powietrze, przeprowadzić albo tylko „wierzchem”, tj. nad ziemią, albo też przeprowadzać je nad i w ziemi, uzyskując w ten sposób nie tylko odpowiednią temperaturę powietrza lecz i ziemi, Rury ogrzewające mogą być umieszczone bezpośrednio w ziemi, względnie pod pewnej grubości warstwą ziemi, przy czym w tym drugim wypadku nad rurami umieszcza się płytkę z masy korkowej lub siatkę o bardzo drobnych oczkach, na którą przychodzi warstwa torfu ogrodniczego, mchu lub tp., względnie jakiś inny materiał, niedopuszczający do przesypywania się ziemi do ,,komory” z rurami. Na tę płytkę sypie się dopiero ziemię. Wadami centralnego ogrzewania są: strata, pewnej ilości miejsca w inspekcie, nierównomierny rozkład temperatury — najcieplej przy samych rurach — oraz zbytnie osuszanie powietrza, zwłaszcza przy ogrzewaniu parowym. Ogrzewanie centralne nadaje się najlepiej dla skrzyń betonowych.
Za granicą, zwłaszcza w krajach zachodnich i północnych, do ogrzewania inspektów wykorzystywany jest w coraz szerszym zakresie prąd elektryczny (np. Norwegia ogrzewa około 30% okien inspektowych elektrycznością). U nas sposób ten nie znalazł jeszcze zastosowania, na co wpływa przede wszystkim brak potrzebnych do założenia instalacji materiałów, oraz wysoki jeszcze na razie koszt prądu.

Ogrzewanie inspektów

admin — Thu, 20 May 2010 11:29:31 +0000

Ciepło, potrzebne roślinom do życia i rozwoju, może być dostarczone warzywom uprawianym w inspektach różnymi sposobami.
Słońce, jedyne źródło ciepła przy uprawie warzyw na gruncie, odgrywa przy prowadzeniu inspektów, z wyjątkiem t. zw, inspektów zimnych, tylko dodatkową pod tym względem rolę, zwłaszcza przy uprawach’ najwcześniejszych, Im jednak uprawy późniejsze, tym bardziej ciepło sztuczne uzupełniane jest ciepłem dostarczanym przez promienie słoneczne, przez co koszt ogrzewania inspektów znacznie się zmniejsza.
Obornik koński. Najczęściej obecnie jeszcze stosowanym sposobem ogrzewania inspektów jest wykorzystywanie ciepła wytwarzającego się przy procesie rozkładu (fermentacji) materiałów pochodzenia organicznego, a z tych na pierwszym miejscu stoi obornik koński (nawóz stajenny). Jest on też do dnia dzisiejszego podstawą gospodarki inspektowej.
Do zakładania inspektów powinno się używać o ile możności obornika świeżego, ,,prosto ze stajni”, gdyż taki nawóz nie stracił jeszcze nic ze !swojej zdolności grzania się, która może być wobec tego w całości wykorzystana dla uprawy. Tam gdzie nie istnieje możliwość otrzymania dostatecznej ilości obornika świeżego w chwili zakładania inspektów, należy gromadzić go stopniowo, lecz umiejętnie. Proces rozkładu (fermentacja, grzanie się) obornika może przebiegać tylko w odpowiednich warunkach, do których należą przede wszystkim: dostateczny dostęp powietrza i odpowiedni stopień wilgotności obornika. Z powyższego wynika, że konserwowanie nawozu, czyli niedopuszczanie do przedwczesnej fermentacji, polegać będzie na usunięciu warunków dla fermentacji niezbędnych.
Praktycznie przeprowadzamy to w ten sposób, że obornik, wyrzucony ze stajni, w lecie przesuszamy, w zimie natomiast przemrażamy, a następnie układamy na mocno utłaczane pryzmy, które przykrywamy jeszcze 15-to do 20-to centymetrową warstwą ziemi. Pozbawiony wilgoci i dostępu powietrza obornik nie może się grzać. Mając zapas takiego zimnego obornika musimy go na 7—10-ciu dni przed porą zakładania inspektów doprowadzić do zagrzania się. W tym celu przerzucamy go na świeżą pryzmę, którą układamy bardzo luźno, przy czym przekładamy nawóz zimny warstwami nawozu świeżego, ciepłego i zlewamy gnojówką lub wodą (lepiej gorącą niż zimną). Luźno ułożony nawóz, o ile został odpowiednio zwilżony, powinien po kilku już dniach zacząć „dymić”, z czego poznajemy że się należycie zagrzał i nadaje się do zakładania inspektów.
Najlepiej grzeje obornik pochodzący od koni dobrze żywionych ziarnem. Obornik silnie słomiasty grzeje szybko i silnie, lecz prędko ostyga. Obornik słabo słomiasty rozgrzewa się natomiast powoli i nie tak silnie, lecz grzeje równomierniej i dłużej, Naogół można powiedzieć, że najszybciej i najwyższe lecz i najkrótszotrwalsze temperatury uzyskujemy przy użyciu obornika końskiego, o ile stosujemy do ogrzewania inspektów materiały organiczne. Dlatego nadaje się on przede wszystkim do zakładania inspektów najwcześniejszych (przy niskich temperaturach zewnętrznych straty ciepła są wielkie, musimy więc uzyskiwać wysokie temperatury, by mimo tych strat temperatura inspektu utrzymała się na odpowiednim poziomie (ryc, 35),
Obornik bydlęcy. Chcąc uzyskać dłuższe, lecz nie tak silne grzanie się inspektu, dodać możemy do obornika końskiego obornik bydlęcy (krowi) w stosunku 2:1 lub nawet 1:1, Sam obornik bydlęcy, jako bardzo słabo grzejący, nie nadaje się do zakładania inspektów.
Liście, Drugim z rzędu materiałem organicznym, stosowanym często w gospodarce inspektowej, są liście. Liście grzeją znacznie słabiej od nawozu końskiego, lecz utrzymują ciepło znacznie dłużej (spalają się powoli).
Liście, które mają służyć do ogrzewania inspektów, zbierać należy w jesieni, po opadnięciu z drzew, w dzień pogodny, gdy są zupełnie suche. Przechowuje się je przez zimę do pory zakładania inspektów w miejscu suchym, zabezpieczonym przed deszczem i śniegiem.
Bardzo dobrymi materiałami grzejnymi są poza tym:
a)   słoma nie nadająca się na paszę lub ściółkę, używana w tym wypadku bądź jako dodatek do obornika końskiego, bądź dla przygotowania tzw. obornika sztucznego (syntetycznego);
b)   siano nie nadające się na paszę;
c)   bawełniane oraz wełniane odpadki z przędzalni;
d)   zmiotki z ulic, placów targowych itp,, zwłaszcza o ile zawierają sporo słomy i odchodów zwierzęcych. Śmiecie miejskie są jak dotychczas niedostatecznie wykorzystywanym materiałem zastępczym dla obornika końskiego w gospodarce inspektowej, w której mogą znaleźć szerokie zastosowanie.
Z innych materiałów organicznych mogą znaleźć zastosowanie, jako domieszka do obornika końskiego, posiadające jednak małą wartość grzejną:
a)   paździerze lniane i konopne,
b)   igliwie — zwłaszcza z drzew sosnowych, gdyż takie, o ile jest umiarkowanie wilgotne, zagrzewa się szybko i dość silnie, traci jednak bardzo szybko ciepło,
c)   mech, wysuszony i zwietrzały torf itd.
Materiały organiczne, użyte jako materiał grzejny w gospodarce inspektowej, są źródłem ciepła, które powstaje przy rozkładzie celulozy (błonnika), a więc węglowodanów i ich pochodnych, stanowiących materiał budulcowy ścianek komórkowych roślin oraz ich umocnień.
Jednak nie właściwości grzejne są tym momentem, który daje materiałom organicznym pierwszeństwo przed innymi sposobami ogrzewania inspektów. Zasadniczą, a wyróżniającą je spośród innych sposobów ogrzewania zaletą jest to, że zasilają warstwę atmosfery przyziemnej, w której odbywa się proces asymilacji roślin rosnących w inspektach, w większą niż normalna ilość dwutlenku węgla (wyzwalającego się jako końcowy produkt rozkładu materiałów organicznych), stwarzając tym samym roślinom tym optymalne warunki dla szybkiego rozwoju i wzrostu. Poza tym, co również ma pewne znaczenie, parując przyczyniają się do utrzymywania stałej, równomiernej wilgotności ziemi i powietrza.
Stale postępująca motoryzacja, której następstwem jest zmniejszające się użytkowanie koni, a co za tym idzie zmniejszanie się ilości uzyskiwanego od nich obornika, oraz wzrastająca jego cena, stała się przyczyną szukania innych sposobów ogrzewania inspektów.

Konserwowanie skrzyń i okien inspektowych

admin — Thu, 20 May 2010 11:27:20 +0000

Ze względu na stosunkowo wielkie nakłady pieniężne połączone z zaopatrzeniem gospodarstwa w inspekty, urządzenia te powinny być chronione przed przedwczesnym zniszczeniem.
Drzewo, przeznaczone do budowy skrzyń, zapuszczamy w tym celu karboliną lub 2% siarczanem miedzi, co chroni je przed butwieniem i próchnieniem, Karbolina, jako szkodliwa dla roślin, musi być stosowana na kilka miesięcy przed użyciem skrzyń pod uprawę, natomiast siarczanem miedzi można impregnować skrzynie tuż przed ich zakładaniem.
Ramy okien inspektowych zapuszcza się pokostem, a miejsca wiązania boków ram i prętaków należy przed złożeniem ramy nasycić dobrze karboliną. Poza tym należy pomalować dwukrotnie ramę okna białą farbą olejną, sporządzoną na dobrym lnianym pokoście. Farba olejna konserwuje drzewo, a biały kolor, odbijając promienie światła, przyczynia się do lepszego naświetlenia roślin.
Okna nie używane (nawet okna zdejmowane na dzień ze skrzyń) powinny być układane na stosy, nie bezpośrednio na ziemi lecz na podkładzie z cegieł lub innym, przy czym poszczególne okna przekładać należy również cegłami lub kawałkami drzewa. Taki sposób ułożenia zapewnia przewiew powietrza i dobre wysychanie okien, Po skasowaniu inspektów okna należy przechować pod dachem, w miejscu przewiewnym ), Corocznie w ciągu zimy należy przeprowadzić dokładny remont okien inspektowych, uzupełnić brakujące szyby, poprawić kitowanie tam gdzie odprysnęło, oczyścić z brudu całe okna, ewent. świeżo je pomalować.

Inspekty

admin — Thu, 20 May 2010 11:19:22 +0000

Ze względu na budowę rozróżniamy:
1.   inspekty jednostronne,
2.   inspekty dwustronne, czyli tzw. belgijki. Zarówno pierwsze jak i drugie podzielić możemy:
a) pod względem materiału użytego do ich budowy na:
1.   inspekty drewniane (najczęściej spotykane),
2.   „ ziemne (u nas mało stosowane, rozpowszechnione natomiast np. w Holandii),
3.   ,, betonowe (wchodzące coraz więcej w użycie, ze względu na swą trwałość),
4.   inspekty kombinowane z betonu i drzewa (również wchodzące co
raz bardziej w użycie),
5.   „ z innych materiałów budowlanych, jak cegła, drzewo-beton.
Inspekty jednostronne, Jednostronne skrzynie inspektowe są to ramy prostokątne, zbite z czterech 1V2 calowych desek sosnowych o nierównych wymiarach, Dwa boki dłuższe tworzą długość skrzyń, dwa krótsze — jej szerokość. Długość skrzyni inspektowej jest wielkością zmienną; najczęściej spotykamy się u skrzyń przencSnych z długością odpowiadającą 5-ciu lub 6-ciu oknom inspektowym, u skrzyń stałych natomiast z długością równą długości 15-tu do 20-tu okien inspektowych. Natomiast szerokość skrzyni odpowiadać powinna ściśle szerokości jednego okna inspektowego, Wysokość dwóch długich boków skrzyni jest niejednakowa i wynosi dla jednego boku 30 do 35 cm, dla drugiego natomiast 25 do 28 cm. W odstępach równych jednemu oknu inspektowemu umieszcza się w górnej części dłuższych „boków skrzyni listwy — poprzeczki — dla podtrzymywania okien.
Zamiast drzewa, do konstrukcji jednostronnej skrzyni inspektowej stałej użyć można betonu, lub innego materiału budowlanego.
Inspekty jednostronne ziemne są to rowy o wymiarach skrzyń inspektowych (długość i szerokość) i głębokości 20 do 40 cm. Wzdłuż wszystkich boków rowu usypuje się niskie wały z ziemi, na których umieszcza się ramę z listew lub cienkich okrąglaków, dla ułożenia na niej okien inspektowych. W inspektach zagłębionych rozporki (z kopalniaków) zapobiegają zapadaniu się !boków skrzyni, wpuszczonej w ziemię. Inspekty ziemne mogą być stosowane tylko na glebach zwięzłych, nie osypujących się, jednak nie podmokłych; na glebach sypkich boki ziemne pod skrzynią są oszalowane deskami (obladrami) lub plecionkami z wikliny.
Skrzynie jednostronne, dzięki nachyleniu okien ku południowi oraz małej przestrzeni powietrznej pod oknem, ogrzewają się szybko i łatwo, dlatego też mogą być wcześniej zakła dane i zagospodarowane od skrzyń dwustronnych, korzystających z wystawy wschodniej i zachodniej.
Inspekty dwustronne, czyli tzw, belgijki (skrzynie belgijskie), są
to również ramy zbite z czterech dwucalowych desek sosnowych, o dowolnej długości, lecz o szerokości równej dwom oknom inspektowym, Wysokość obu ścian dłuższych jest równa i wynosi 35 do 50 cm. Ściany boczne są w środku o ca 7 do 10 cm wyższe. Kształt ściany bocznej — szczytowej — ilustruje ryc. 26, Przez środek długości całej skrzyni przechodzi gruba listwa, przymocowana do górnych kantów ścian bocznych i podparta wzdłuż skrzyni szeregiem słupków wbitych do ziemi, od której odchodzą listwy boczne, przymocowane do dłuższych boków skrzyni. Listwy te stanowią oparcie dla okien,
Belgijki drewniane zastępowane są coraz częściej belgijkami z betonu, lub kombinowanymi z betonu i drzewa. Skrzynie betonowe są
wprawdzie droższe od drewnianych,
trwalsze, Belgijki zakładane sązwy- do ziemi z zasuwanych w nie desek jako inspekty stałe .
Specjalny rodzaj inspektów stanowią tzw. inspekty składane, lub zasuwane. Składają się one z umocowanych na stałe w ziemi słupków betonowych lub drewnianych z wrębami, w które wsuwa się deski, stanowiące boki skrzyni. O ile to są skrzynie dwustronne wówczas na słupkach środkowych umieszcza się beleczkę, jako podporę dla okien. Inspekty takie mogą być zakładane jako skrzynie napowierzchniowe albo zagłębione. Zaletą tych skrzyń jest możność składania na zimę boków— desek, przy czym zajmują mało miejsca w przechowalni, a dzięki przechowywaniu pod dachem są znacznie długotrwalsze .
Inspekty mogą być zakładane jako inspekty napowierzchniowe albo zagłębione, oraz jako inspekty stałe lub przenośne.
Mogą one byc zakładane wszędzie, nawet na glebach nieprzepuszczalnych i podmokłych. Sposób zakładania inspektu napowierzchniowego ciepłego. Skrzynie napowierzchniowe stałe — jednostronne lub belgijki — są zawsze skrzyniami zimnymi, ustawianymi bezpośrednio na ziemi, do której są przymocowane wbitymi w ziemię słupkami narożnikowymi.
Skrzynie zagłębione jednostronne lub belgijki mogą być zakładane tylko na glebach przepuszczalnych, o odpowiednio głębokim poziomie wody gruntowej. W celu założenia skrzyni zagłębionej kopie się płytszy lub głębszy rów — 30 do 50 cm — zależnie od pory uruchamiania tych skrzyń i roślin jakie w nioh zamierzamy uprawiać, o wymiarach równych skrzyni inspektowej. Na rów ten nakłada się skrzynię inspektową tak, by boki skrzyni wystawały prawie całą swoją wysokością ponad brzeg rowu. Skrzynie umocowuje się słupkami narożnikowymi do dna rowu. Sposób zakładania inspektu zagłębionego.
Okien inspektowych nie należy umacniać w narożnikach żadnymi żelaznymi okuciami, ponieważ pod żelazem drzewo łatwiej próchnieje, natomiast dla usztywnienia całej ramy wskazane jest przymocować (przyśrubować) w poprzek okna od spodu (w samym środku) mocną żelazną listwę. Wzdłuż okna rozmieszczone są w zupełnie równych od siebie odstępach dwie listwy (prętaki drewniane) 40 mm grubości i 38 mm szerokości, dla przytrzymania szyb, W ten sposób otrzymujemy okna o trzech rzędach szyb.
Okna trzyrzędowe szkli się 15 szybami o wymiarach 28 cm X 30 cm. Za granicą wchodzą coraz bardziej w użycie okna inspektowe o jednej tylko szybie, t. zw. okna holenderskie. Stosowanie okien jednoszybowych uzasadnione jest tym, że prętaki zmniejszają ogólną powierzchnię przepuszczalną dla światła — powierzchnię szkła — oraz cieniują rośliny uprawiane pod oknami. Dlatego też powinno się budować okna najwyżej dwuprętakowe. Wprowadzeniu okien holenderskich, zapewniających roślinom bezsprzecznie najlepsze warunki świetlne, stoi na przeszkodzie u nas wysoka cena szkła, a co za tym idzie poważna strata w wypadku rozbicia szyby.
Szkło do szklenia okien inspektowych powinno być 2—3 mm grube, gładkie, pozbawione wszelkich skaz i bez pęcherzyków powietrza, najlepiej bezbarwne, ewent. o bardzo lekkim niebieskawym lub zielonkawym odcieniu,
W dolnej beleczce ramy okiennej powinny się znajdować półokrągłe wycięcia naprzeciwko każdego rzędu szyb, dla odcieku1 wody gromadzącej się na oknach.
Przy szkleniu układamy szybki dachówkowato, od dołu ramy (boku, w którym znajdują się odcieki dla wody) ku górze, przy czym poszczególne szybki powinny zachodzić na ca ‘/2 cm na siebie. Szyby powinny być o około V2 cm węższe niż wynosi odległość między pionowymi ściankami felców na prętakach, co ochrania je przed pęknięciem w razie napęcznienia ramy okiennej w skutek wilgoci. Szkła nie należy kłaść bezpośrednio na drzewie ramy, lecz na cienkim podkładzie z kitu, który w skutek swej prężności zabezpieczy je przed pękaniem. Przed zakitowaniem, do czego używamy dobrego kitu przyrządzonego na lnianym pokoście (nie na oleju lnianym), należy każdą szybę przytwierdzić do ramy paru gwoździami szklarskimi.
Wymiary okien inspektowych używanych w Polsce są różne. Najczęściej spotyka się okna o wymiarach 100 cm X 150 cm. Budowanie okien większych nie jest wskazane, gdyż są one wtedy ciężkie, nieporęczne, trudno nimi manipulować, a przez to łatwo się tłuką. Do obsługi inspektów przy bardzo wielkich oknach potrzebnych jest zawsze dwóch ludzi, gdy z oknem mniejszym poradzi sobie łatwo jedna osoba. Zasadą każdego gospodarstwa, czy ogrodu posiadającego inspekty powinno być: wszystkie okna równej ułatwia to ogromnie gospodarkę oknami, których nie trzeba dopiero dopasowywać do odpowiednich skrzyń. Szerokość wszystkich skrzyń jednostronnych wynosi wówczas 1,50, skrzyń dwustronnych — belgijek — 3 m, długość natomiast jest wielokrotną jednego metra. Poza oknami o wyżej podanych wymiarach są jeszcze w użyciu okna o wymiarach 94X156 om.
Konserwowanie skrzyń i okien inspektowych
Okna o ramach żelaznych nie powinny być używane, mimo swej długotrwałości, Wadami tych okien są: ich ciężar, dobre przewodzenie ciepła, a więc ucieczka ciepła z inspektów, łatwe pękanie szyb, rdzewienie, oraz początkowy ich duży koszt.