Warzywnictwo

Każda osłona zwarta wpływa na wytworzenie się w jej najbliższym otoczeniu pewnego ?klimatu lokalnego”. Im osłona wyższa i dłuższa, oraz zrobiona z materiału lepiej chłonącego ciepło, tym działanie jej zaznaczać się będzie na większej przestrzeni.
Działanie osłon umieszczonych od północy, częściowo również osłon od wschodu i zachodu, polega na:
a)    chronieniu roślin przed zimnymi wiatrami,
b)    chłonieniu ciepła w ciągu dnia i oddawaniu go najbliższemu otoczeniu po zachodzie słońca.
Dzięki osłonom uzyskujemy niewielkie, zaciszne i ciepłe przestrzenie, które przy racjonalnej gospodarce warzywnej powinny być celowo wykorzystane dla upraw przyspieszonych.
Osłony wykorzystujemy dla zakładania rozsadników, dla uprawy roślin wrażliwych jak np. pomidory, które w tych warunkach dają zbiory znacznie wcześniejsze, niż przy uprawie na nieosłoniętym terenie, oraz dla uprawy pod ich ochroną roślin takich jak oberżyna, pieprz turecki, melony, które bez osłony, na gruncie, w naszych warunkach klimatycznych w ogóle uprawiane być nie mogą . Osłony ze szkła, papieru, słomy, drzewa, chronią rośliny wysadzone czy wysiane do gruntu przede wszystkim przed niskimi temperaturami nocnymi, które utrzymują się w naszym klimacie długo na wiosnę, mimo sprzyjających już w zupełności uprawie warzyw temperatur w ciągu dnia.
Osłony wykorzystujemy, poza przyśpieszeniem pory wysiewu warzyw na rozsadniku, dla wysiewu wprost do gruntu warzyw takich jak ogórki i fasola (wrażliwych na niskie temperatury), oraz na przyśpieszenie pory wysadzenia rozsad, przygotowanych w inspektach, np, kalafiorów, pomidorów. Do chwili skiełkowania nasiona mogą być trzymane pod osłonami nieprzepuszczalnymi dla promieni słonecznych (z drzewa, papieru, słomy), z chwilą skiełkowania jednak dostęp światła do roślin jest konieczny. Osłony nieprzeźroczyste muszą być wobec tego zdejmowane na dzień, nakładane na noc, co jest i kłopotliwe i często niemożliwe gdy nastąpi nagły spadek temperatury (czasem w kwietniu mamy powrót śniegów i mrozów). Dlatego też wszechstronniej mogą być wykorzystane osłony przeźroczyste,
ze szkła lub papieru przepuszczającego promienie świetlne, W początkowym stadium rozwoju roślin pod osłoną wietrzenie jest zbędne, później jednak należy wietrzyć albo przez zupełne zdejmowanie osłon na kilka godzin
dziennie, albo przez jednostronne lekkie uniesienie ich i podłożenie wietrzników, kawałków cegły itp.
Dla osłony całych zagonów służyć mogą:
a)    osłony, których szkielet zrobiony jest z wikliny lub z drzewa (szerokość równa szerokości zagona tj. 1,20 m), a pokrycie ze słomy, trzciny, rogoży, płótna itp.;
b)    daszki szklane, których szkielet zrobiony jest z żelaza lub z drzewa;
c)    okna inspektowe, bądź nałożone na żerdki przymocowane do kołków
wbitych wzdłuż zagonów, bądź też połączone ze sobą specjalnymi spinaczami, o których będzie. mowa przy szklarniach zestawianych z okien inspektowych.Znacznie bardziej niż osłony służące do przykrycia całych zagonów rozpowszechnione są osłony chroniące poszczególne, lub kilka tylko roślin. Te osłony stosowane na szeroką skalę za granicą, specjalnie we Francji i Danii, u nas były dotychczas mało stosowane, głównie ze względu na wysoką cenę, trudność przechowywania, oraz łatwe pękanie używanych do tego celu do niedawna prawie wyłącznie tak zwanych dzwonów szklanych Coraz bardziej wchodzą w użycie kołpaki z papieru parafinowanego, używane przede wszystkim dla osłony wcześniejszych, niż się normalnie -stosuje, wysiewów np. ogórków i fasoli Mniej nadają się osłony z papieru dla ochrony roślin, które ze względu na małą ich przepuszczalność dla promieni słonecznych, mogą cierpieć pod przykryciem na brak światła, chociaż i dla świeżo posadzonych rozsad używane bywają na przeciąg do dwóch tygodni.
Kołpaki z papieru parafinowanego można zrobić albo ?domowym sposobem”, zwijając papier w formę stożka i spinając go drutem łub drewienkami, albo przy użyciu specjalnego przyrządu, który ilustruje ryc. 18. Dolne brzegi kołpaku podwijamy, a po ustawieniu go na ziemi przysypujemy lekko ziemią, by wiatr go nie uniósł.
Do przykrycia świeżo posadzonych roślin na noc doskonale nadają się doniczki, lub domowym sposobem zrobione osłony z drzewa, wikliny i słomy o dowolnym kształcie . Można również użyć stare beczki itp., np. do pędzenia rabarbaru.